بحران نگران کننده‌ی آب در سیستان و بلوچستان

پنجشنبه 03 اسفند 1396 ساعت 14:12

باتوجه به وضعیت نگران کننده آب در استان سیستان و بلوچستان، توسعه طرح های کشاورزی علی الخصوص روش های پرمصرف توجیه پذیر نیست و می بایست به تدریج، مزیت‌های تجاری و استفاده از مرز جایگزین طرح‌های کشاورزی شود و کشت محدود باید در دستور کار قرار گیرد‌.

هزار روستا در استان سیستان و بلوچستان با چالش جدی آب مواجه هستند و در حال حاضر ۱۲۵۷ روستا در استان بوسیله تانکر آبرسانی می‌شود. میزان دسترسی به آب بهداشتی و سالم در بخش بزرگی از روستاهای جنوب بلوچستان، بسیار پایین و چابهار با شاخص 23 درصد، پایین ترین شاخص دسترسی به آب آشامیدنی بهداشتی در سطح کشور را دارد، در حالیکه میانگین مطلوب کشوری آن بالای 90 درصد است.
از جانب دیگر، برداشت سالیانه 350 میلیون مترمکعب از طریق چاه های غیرمجاز و اضافه برداشت 150 میلیون متر مکعب از چاه های مجاز و عدم همکاری مردم بدلایل اجتماعی و بافت طایفه ای و عشیره ای استان با دستگاه های ناظر، موجب کاهش قابل توجه ذخایر آبی استان شده و بحران را به فاز هشدار رسانده است.
مصرف 92 درصد منابع آبی استان سیستان و بلوچستان در حوزه کشاورزی موجب نگرانی و تکاپوی مسئولین برای اقتصاد جایگزین در استان شده است.
در این راستا به اعتقاد کارشناسان، باتوجه به وضعیت نگران کننده آب در استان سیستان و بلوچستان، توسعه طرح های کشاورزی علی الخصوص روش های پرمصرف توجیه پذیر نیست و می بایست به تدریج، مزیت‌های تجاری و استفاده از مرز جایگزین طرح‌های کشاورزی شود و کشت محدود باید در دستور کار قرار گیرد‌.
به دلیل کمبود آب و محدودیت تعریف طرح‌هایی که به آب نیاز دارند، دولت دو بازارچه مرزی جدید با رویکرد معافیت گمرکی برای مرزنشینان شهرستان سراوان جهت ایجاد اشتغال و رونق امر تجارت ایجاد کرده است.
همچنین بمنظور حل مشکل کم آبی استان در نگاه کلان و درازمدت، دو طرح مهم تامین آب از طریق "برداشت آب‌های ژرف" و تامین آب بوسیله "انتقال آب دریای عمان" در حال تصمیم گیری است و هر دو طرح در موازات هم اجرا می‌شوند‌.
سیستان و بلوچستان بدلایل اقلیمی، یکی از خشک ترین مناطق ایران بشمار می رود، بطوریکه متوسط بارندگی در این استان 103 میلی متر و در مقابل، میزان تبخیر سالانه‌ی آب حدود 4 هزار میلی متر و 80 درصد مساحت استان تحت تاثیر خشکسالی متوسط و شدید قرار دارد.
کارشناسان آب ساخت سدهای ذخیره آبی را برای جلوگیری از هدررفت بارش های فصلی بویژه در منطقه بلوچستان ضروری می دانند، اگرچه تاکنون دولت اقدام جدی و عملی در این زمینه انجام نداده است و علیرغم بهره برداری از دو سد بزرگ مخزنی "ماشکید علیا" و "زیردان" در سراوان و چابهار، نیاز استانی وسیع همچون سیستان و بلوچستان با تکثر و پراکندگی جمعیت و شهرها، بسیار فراتر است و در تمامی مناطق اقدام عاجل می طلبد. اگرچه ردیف های آب سراسر کشور در بودجه 97 نیز کاهش یافته و کمیسیون انرژی مجلس در این خصوص به دولت تذکر داده است.
علیم یارمحمدی، نماینده زاهدان در مجلس نیز چندی پیش در گفت‌و‌گو با خبرگزاری میزان، با انتقاد از بی‌توجهی مقامات دولت به تأمین آب و برق اهالی استان سیستان و بلوچستان می‌گوید: "متاسفانه مدیران استانی و ملی علاقه‌ای به شهرستان‌های حاشیه‌ای کشور ندارند و فقط وقتی از مردم این استان‌ها رأی می‌خواهند یاد آنها می‌افتند".
یارمحمدی درباره آب مصرفی مردم در سیستان و بلوچستان نیز می‌گوید: "هر دو روز یکبار، اگر ماشین خراب نشود به روش سقایی ۱۵ لیتر آب به مردم می‌دهند و مردم آب لوله‌کشی و بهداشتی ندارند".
اگرچه انتقاد آقای یارمحمدی به دولت در حالی است که در حوزه قانون گذاری نیز که نمایندگان استان مسئولیت مستقیم دارند، پیگیری چندانی برای تخصیص بودجه بمنظور رفع "معضل آب" و نظارت بر دستگاه های عمل کننده در در استان سیستان و بلوچستان صورت نگرفته و صرفا اطلاع رسانی در این خصوص و اظهارتاسف در مصاحبه با رسانه ها که پدیده ای مزمن و مرسوم در میان مسئولین محلی سیستان و بلوچستان است، رافع مشکلات نخواهد بود و اقدام جدی، رایزنی مؤثر با دستگاه های ذیربط را می طلبد.

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی‌های وب و پست الکترونیکی به صورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.