نقش شبکه‌های اجتماعی در معرفی و بازاریابی سوزن‌دوزی بلوچی

چهارشنبه 16 اسفند 1396 ساعت 11:12

یکی از مهم‌ترین صنایع‌دستی مردم بلوچ لباس‌های سوزن دوزی‌شده و فاخری است که در منطقه بلوچستان و نواحی بلوچ نشین رایج است.

پوشاک، مهم‌ترین و مشخص‌ترین مظهر قومی و بارزترین نشانه فرهنگی است که به‌سرعت تحت تأثیر پدیده‌های فرهنگ پذیری بین جامعه‌های گوناگون انسانی قرار می‌گیرد؛ حتی عده‌ای معتقدند که چیرگی فرهنگی و سلطه‌پذیری در وهله اول از طریق انتقال پوشاک صورت می‌گیرد و می‌توان با تغییر پوشاک افراد یک جامعه، نوع زندگی و شیوه تولید آن‌ها را نیز دگرگون نمود و تغییرهایی در ساختار زندگی اجتماعی آن جامعه ایجاد کرد.
پوشاک از راه مجموعه‌ای علائم مادی یک نظام ارتباطی فرهنگی در میان مردم جامعه برقرار می‌کند رمزگشایی از این علائم و دریافت معانی و مفاهیم زبان علائم در هر گروه اجتماعی و جامعه مستلزم درک رفتارهای اجتماعی و فرهنگی مردم آن گروه و جامعه و شناخت نظام‌های دینی - عقیدتی و باورهایی است که پوشاک ارزش‌های نمادین خود را از آن‌ها گرفته‌اند این ارزش‌ها نقش مهم و برجسته‌ای در نگهداشت هویت اجتماعی و فرهنگی مردم جامعه و استمرار دوام آن در حیات تاریخی نسل‌ها ایفا می‌کنند.
یکی از مهم‌ترین صنایع‌دستی مردم بلوچ لباس‌های سوزن دوزی‌شده و فاخری است که در منطقه بلوچستان و نواحی بلوچ نشین رایج است. سوزن دوزی بلوچ هنر ظریف و پر سابقه ای است که هیچ کس به درستی نمی داند از چه زمانی در ایران رواج یافته است و در کتب تاریخی کم تر از آن یاد شده است. با این وجود می توان گفت کار بلوچ دوزی که همان گل ابریشم دوخته بر پارچه هاست و در دوره ای با صنعت تولید ابریشم رابطه داشته است.
در کتاب آخرین ماموریت، نوشته مغرالدین مهدی، راجع به سوزن‌دوزی آمده: یکی از صنایع که در حد خود بسیار زیبا و ارزنده است، صنعت دوزندگی و دست‌دوزی جلیقه و لباس زنانه است؛ مانند ترمه، دست دوزی می‌نمایند و با نهایت زیبایی و با ابریشمی که با رنگ‌های طبیعی رنگ کرده‌اند و رنگش ثابت است و هیچ وقت از بین نمی‌رود، نخ‌دوزی می‌کنند. صدها مربع و مستطیل و لوزی می‌دوزند، یک اندازه که اگر با پرگاری دقیق اندازه‌گیری کنند سرمویی تفاوت ندارد.
این صنعت در حال حاضر علیرغم تغییراتی که در ترکیبات رنگی و طرحهای سوزن دوزی دارد، بازار پررونقی دارد و توانسته است بازار منحصر بفردی ایجاد نماید. زنان بلوچ با حفظ سبکهای سنتی پوشاک خود می توانند با استفاده از طرح های مدرن و متناسب با ناحیه مورد نظر در سایر استان های ایران و حتی در دیگر کشورها باعث رونق صنایع‌دستی بلوچی شده و بتوانند در داخل و خارج کشور هنر دست خود را معرفی کرده و به فروش برسانند.
یکی از مهم‌ترین ابزار در دنیای کنونی حضور پر رنگ در شبکه‌های اجتماعی می باشد که نقش تاثیر گذار ی در توسعه صادرات صنایع‌دستی دارد. هم اکنون با توجه به این که در دنیا نقش بازاریابی سنتی حتی در صنایع سنتی هم کمرنگ‌تر از قبل شده است، بازاریابی دیجیتال می‌تواند روحی تازه در کالبد این صنعت بدمد. منطقه بلوچستان یکی از خاستگاه‌ها و پیشتازان صنایع‌دستی می باشد، اما امروزه هنرمندان و فعالان صنایع‌دستی در بلوچستان به واسطه فقدان راهبرد مناسب در حوزه بازاریابی نتوانسته‌اند متناسب با شأن و منزلت صنایع‌دستی بلوچی در بازارهای داخلی و خارجی ورود پیدا کنند.
در سال‌های اخیر سازمان‌های متبوع همچون میراث فرهنگی با برپایی نمایشگاه‌های صنایع‌دستی در استان سیستان و بلوچستان و سایر استان‌های کشور توانسته است تا حدود زیادی به معرفی این هنر کمک کند و براثر اقداماتی‌ که‌ توسط‌ این سازمان به‌منظور شناساندن و معرفی‌ محصولات سوزن‌دوزی‌ بلوچ به‌عمل‌آمده، عرضه‌ ‌فرآورده‌های تولیدی در منطقه‌ی مذکور از محدوده‌ی این‌ استان پای فراتر نهاده‌ و آوازه‌ ‌نقش‌های اصیل و زیبای آن تا خارج‌ از کشور و سایر نقاط دنیا راه‌یافته و با استقبال فوق‌العاده‌ی علاقه‌مندان به‌ محصولات هنری و سنتی ایران روبرو گردیده و در حال حاضر همه‌ساله‌ مقادیری از نمونه‌های جالب‌ و ارزنده‌ی این‌گونه‌ محصولات به‌ ممالک‌ مختلف جهان صادر‌می شود. دولت می تواند با ایجاد بستر مناسب جهت حضور صنعتگران و هنرمندان در نمایشگاههای استانی، منطقه ای، کشوری و بین المللی و همچنین ایجاد بازارچه های صنایع دستی در مناطق گردشگری برای عرضه مستقیم تولیدات صنعت گران به بازارهای مصرف می تواند به رونق این صنعت و ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و توسعه صادرات صنایع دستی کمک کند. برقرای پوشش بیمه ای برای هنرمندان سوزن دوز که بعضا زنان سرپرست خانوار می باشند، می تواند کمک شایان توجهی برای فعالان این هنر باشد.
همچنین با توجه به اینکه رشته صنایع دستی در دانشگاه سیستان و بلوچستان وجود دارد، با توجه به اینکه سوزن دوزی یکی از اصلی ترین هنرهای این استان می باشد، ظرفیت تدریس سوزن دوزی به عنوان واحد درسی می توان به توسعه این هنر زیبا کمک کرد.
نکته ای که در اینجا مطرح می شود، عدم تمایل سرمایه داران استان به ورود در صنایع دستی است. متاسفانه پرداختن بیش از حد به مسائل سیاسی باعث شده است توجه کمتری به فرهنگ و هنر شود. در صورتیکه پرداختن به این موارد هیچگونه مغایرتی با فعالیتهای سیاسی ندارد.

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی‌های وب و پست الکترونیکی به صورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.